ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ১৯ মাহ কাৰাগাৰত ৰখা জনতা পাৰ্টিৰ নেতাই ১৯ ঘণ্টাৰ বাবেও কিয় কাৰাগাৰত ৰাখিব পৰা নাছিল ইন্দিৰা গান্ধীক? ইন্দিৰা গান্ধীক হেণ্ডকাফ লগাবলৈ কিয় সাহস কৰা নাছিল তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাইয়ে?

ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ১৯ মাহ কাৰাগাৰত ৰখা জনতা পাৰ্টিৰ নেতাই ১৯ ঘণ্টাৰ বাবেও কিয় কাৰাগাৰত ৰাখিব পৰা নাছিল ইন্দিৰা গান্ধীক? ইন্দিৰা গান্ধীক হেণ্ডকাফ লগাবলৈ কিয় সাহস কৰা নাছিল তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাইয়ে?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Facebook
Twitter
LinkedIn

১৯৭৭ চনৰ ৩ অক্টোবৰ। অৰ্থাৎ ১৯৭৭ চনৰ ৩ অক্টোবৰৰ দিনটোতেই গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধী। চি বি আইয়ে নিজ বাসগৃহৰ পৰা আটক কৰিছিল প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীক। ইন্দিৰা গান্ধীক ঘৰৰ পৰা আটক কৰি নিয়াৰ কাৰণ আছিল তেওঁ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ বাবে যিকেইখন জীপ ক্ৰয় কৰিছিল সেই জীপ ক্ৰয়তেই বৃহৎ কেলেংকাৰী কৰিছিল ইন্দিৰা গান্ধীয়ে। সেই সময়ত দেশত জনতা পাৰ্টীৰ চৰকাৰ। মোৰাৰজী দেশাইৰ নেতৃত্বত জনতা পাৰ্টীৰ চৰকাৰ থকাৰ সময়ত গৃহমন্ত্ৰী আছিল চৌধুৰী চৰণ সিং। জনতা পাৰ্টীয়ে প্ৰাক্ত প্ৰধানমন্ত্ৰীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰোৱা এই অপাৰেছন ইতিহাসত ‘অপাৰেছন ব্লেণ্ডাৰ’ নামেৰে উল্লেখ আছে। ইন্দিৰা গান্ধীৰ এই গ্ৰেপ্তাৰে ইন্দিৰা গান্ধীৰ পক্ষে ভালদিনেই আনিছিল।

১৯৭১ চন, দেশত লোকসভা নিৰ্বাচন। কংগ্ৰেছে এই নিৰ্বাচনত ব্যাপক সংখ্যাগৰিষ্ঠতাও লাভ কৰিছিল। ৰায়বৰেলীৰ পৰা সেইবাৰৰ নিৰ্বাচনত জয়ী হৈছিল ইন্দিৰা গান্ধী। বিপুল সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে সেইবাৰ দেশত কংগ্ৰেছ শাসনৰ গাদীত বহে। প্রধানমন্ত্ৰীৰ আসনত বহে ইন্দিৰা গান্ধী। কিন্তু ৪ বছৰৰ পাছত এলাহবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ে নিৰ্বাচনত ৰেগিং কৰাৰ প্ৰমাণ দাঙি ধৰি ইন্দিৰা গান্ধীৰ সদস্যপদ বাতিল কৰে। ইয়াৰপাছতেই ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনত দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ কথা ঘোষণা কৰে। দেশৰ বহু বিৰোধী নেতাক কাৰাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে। এই ঘটনাৰ প্ৰায় ২ বছৰ পাছত ১৯৭৭ চনত ইন্দিৰাই হঠাতে লোকসভা নিৰ্বাচনৰ কথা ঘোষণা কৰে। এই নিৰ্বাচনত কিন্তু কংগ্ৰেছে পূৰ্বৰ দৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ নকৰিলে। ৰায়বৰেলীৰ পৰা ইন্দিৰাই নিৰ্বাচন খেলিছিল। তেওঁ সেই নিৰ্বাচনত নিজেই পৰাজিত হয়। সেই নিৰ্বাচনত সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে দেশত বিজেপি শাসনলৈ আহে। ইন্দিৰা গান্ধীৰ জৰুৰী অৱস্থা ঘোষণাৰ সিদ্ধান্তই বহু বিৰোধী নেতাক অসন্তুষ্ট কৰিছিল। যাৰবাবে সকলোৱে ইন্দিৰাৰ প্ৰতি ক্ষোভিতও হৈ আছিল। হাতলৈ বিৰোধীৰ সুযোগ আহিল।

তেতিয়াৰ প্ৰধান বিৰোধী দল জনতা পাৰ্টীৰ কেবিনেট বৈঠকসমূহত ইন্দিৰা গান্ধীৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ দাবী উঠিবলৈ ধৰিলে। এই কেবিনেট বৈঠকতেই ৰাজ নাৰায়ণ, জৰ্জ ফাৰ্ণাণ্ডেজৰ দৰে নেতাও উপস্থিত আছিল। বিজেপিয়ে ক্ষমতালৈ অহাৰ পাছতেই চৌধুৰী চৰণ সিঙে গৃহমন্ত্ৰীৰ দায়িত্ব লাভ কৰে। জৰুৰীকালিন অৱস্থাৰ সময়ত ইন্দিৰাৰ নিৰ্দেশতেই আৰক্ষীয়ে চৌধুৰী চৰণ সিঙকো কাৰাবন্দী কৰিছিল। গতিকে হাতলৈ সুযোগ আহোতে কেনেকৈ এৰি দিয়ে? চৰণ সিঙে কাৰাবন্দী হৈ থাকোতেই কৈছিল, ‘আমি শাসনলৈ আহিলে ইন্দিৰা গান্ধীক কাৰাবন্দী কৰামেই।’ কেৱল চৰণ সিঙেই নহয় অটল বিহাৰী বাজপেয়ী আৰু এল কে আদৱানীও সেই সময়ত ইন্দিৰা গান্ধীৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ পক্ষতেই আছিল।

প্ৰধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাইৰ চৰ্তঃ গ্ৰেপ্তাৰ কৰক কিন্তু ইন্দিৰাক হেণ্ডকাফ নলগাব

গৃহমন্ত্ৰী চৰণ সিঙে যিহেতু যিকোনো উপায়েৰেই ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ সুযোগ বিচাৰি আছিল সেয়ে তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সকলো নিৰ্দেশ মানিও লৈছিল। চৰণ সিং গ্ৰেপ্তাৰৰ পক্ষত থাকিলেও তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাই আৰু আইন মন্ত্ৰী শান্তি ভূষণে কৈছিল যে যিকোনো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আগতে ভালদৰে বিষয়টো চিন্তা কৰি আগবাঢ়িব লাগিব। পাছলৈ চৌধুৰী চৰণ সিঙে অপাৰেছন এৰেষ্টৰ মাধ্যমেৰে এক্সন ল’বলৈ আৰম্ভ কৰে। চৰণ সিঙৰ নেতৃত্বতেই ইন্দিৰা গান্ধীৰ ওপৰত জাপি দিয়া হ’ল এক শক্তিশালী গোচৰ।

সময় বুজি ৰাজনীতি কৰিছিল ইন্দিৰা গান্ধীয়ে

ইফালে লোকসভা নিৰ্বাচনত পৰাজয়ৰ সন্মুখীন হৈ ইন্দিৰা গান্ধীয়ে প্ৰায় ৩ মাহ সময় নিজকে ঘৰৰ ভিতৰত আৱদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। ইফালে ১৯৭৭ চনৰ ২৭ মে’ত বিহাৰৰ বেলচীত এক নিৰ্মম হত্যাকাণ্ডৰ ঘটনা সংঘটিত হয়। ১১ জন দলিতক নিৰ্মমভাৱে দুষ্কৃতিকাৰীয়ে হত্যা কৰে। এই ঘটনাই দেশৰ সকলোবোৰ সংবাদ শিৰোনামো দখল কৰে। এই সংবাদ পোৱা মাত্ৰকেই ইন্দিৰা গান্ধীয়ে আকৌ সামাজিক কামকাজ কৰিবলৈ ওলাই আহে। হয়তো ইন্দিৰাই ভাৱিছিল এয়াই উপযুক্ত সময়। কংগ্ৰেছক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ এয়াই সোণালী সুযোগ। বিহাৰৰ বেলচী এটা বানপীড়িত এলেকা। যাতায়াত ব্যৱস্থাও খুবেই বেয়া। ইন্দিৰাই সকলো প্ৰতিবন্ধকতা নেওচি হাতীত উঠি বেলচী পায়গৈ। প্ৰায় ৫ দিন বেলচীত থাকি সেই অঞ্চলৰ জনতাৰ সৈতে মিলিত হয় ইন্দিৰা গান্ধী। ইন্দিৰাই সঠিক সময়ত সঠিক ৰাজনীতি কৰিব জানে, তাৰেই প্ৰমাণ এই ভ্ৰমণ। দেশজুৰি ইন্দিৰা গান্ধীৰ বেলচী ভ্ৰমণৰ চৰ্চা আৰম্ভ হ’ল। বেলচীৰ পৰা তেওঁ নিজা সমষ্টি ৰায়বৰেলীলৈকো যায়। ৰায়বৰেলীত গৈ তেওঁ অনুভৱ কৰে যে বিজেপিৰ প্ৰতি ৰায়বৰেলীৰ জনতা অতিষ্ঠ হৈছে। কিয়নো সেই ভ্ৰমণত জনতাৰ পৰা ইন্দিৰাই পূৰ্বৰ দৰেই সঁহাৰি লাভ কৰিলে।

ইন্দিৰা গান্ধীৰ হেৰোৱা জনপ্ৰিয়তা যেন আকৌ লাহে লাহে ঘূৰি আহিল। ইন্দিৰাৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি জনতা পাৰ্টীৰ বাবে আতংকৰো কাৰণ হৈ পৰিল। লগে লগেই জনতা পাৰ্টীৰ মাজত ইন্ধিৰা গান্ধীৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ দাবী আকৌ উত্থাপিত হ’ব ধৰিলে। ইফালে চৰণ সিঙেও এছ পি পৰ্যায়ৰ বিষয়াসকলৰ পৰা এখন বিশেষ লিষ্ট বিচাৰিলে। য’ত ইন্দিৰাকে ধৰি অইন কংগ্ৰেছী নেতা পালিনেতাৰ ৰেকৰ্ডসমূহ উল্লেখ আছিল। এই ৰেকৰ্ড গৃহমন্ত্ৰীয়ে লাভ কৰাৰ পাছতেই দেশত আৰম্ভ হয় ‘অপাৰেশ্ব্যন এৰেষ্ট’। অপাৰেশ্ব্যন এৰেষ্টৰ বাবে নিয়োগ কৰা এজন বিশেষ বিষয়া আছিল এন কে সিং। এন কে সিং চিবিআইৰ বিষয়া। এই সমগ্ৰ প্লেন তৈয়াৰৰ সময়ত গৃহমন্ত্ৰীয়ে কিন্তু সকলোকে ভাগ ল’বলৈ দিয়া নাছিল। গোপনে এই প্লেন তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এই প্লেনৰ ভূ দিয়া হোৱা নাছিল এটৰ্নি জেনেৰেলকে ধৰি অইন কেইবাজনো সামৰিক বিষয়াই এই প্লেনৰ ভূ পোৱা নাছিল।

সমগ্ৰ প্লেন তৈয়াৰ কৰাৰ পাছত গৃহমন্ত্ৰী চৰণ সিঙে প্রধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাইক ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰৰ বাবে অনুমতি বিচাৰি আৱেদন কৰে। মোৰাৰজী দেশাইয়ে এই আৱেদন দেখাৰ পাছতেই চিন্তাক্লিষ্ট হৈ কৈছিল, গ্ৰেপ্তাৰৰ প্লেন তৈয়াৰ কৰিছেই যেতিয়া কৰক, কিন্তু মোৰ এটাই চৰ্ত আছে তেওঁক আপোনাৰ অফিচাৰে যাতে হেণ্ডকাফ নলগাই।’

চৰণ সিঙৰ পত্নীৰ কথাতেই পৰিকল্পনাতকৈ দুদিন পাছত গ্ৰেপ্তাৰ

পৰিকল্পনা অনুসৰি ১৯৭৭ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ দিনাই ইন্দিৰা গান্ধী গ্ৰেপ্তাৰ হ’ব লাগে। কিন্তু চৰণ সিঙৰ পত্নীয়ে এই কথা শুনা মাত্ৰকেই আপত্তি দৰ্শাই। চৰণ সিঙৰ পত্নীয়ে কয় যে, শনিবাৰটো গ্ৰেপ্তাৰৰ বাবে শুভ দিন নহয়। অৰ্থাৎ এই প্লেন ফ্লপো হ’ব পাৰে। তাৰপিছতেই ২ তাৰিখ গান্ধী জয়ন্তী। সেই দিনটোত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিলেও দেশৰ জনতালৈ ভুল বাৰ্তা যাব পাৰে। চৰণ সিঙৰ পত্নীৰ পৰামৰ্শতেই সেই সময়ৰ ডিআইজি বিজয় কিৰণে গৃহমন্ত্ৰীক উপদেশ দিয়ে যে, ২ অক্টোবৰৰ পাছতেই ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰক।

পৰিকল্পনা অনুসৰি, ১৯৭৭ চনৰ ১ অক্টোবৰক গ্ৰেপ্তাৰৰ দিন হিচাপে বাছনি কৰা হয়। কোৱা হয় যে গৃহমন্ত্ৰী চৰণ সিঙৰ পত্নীয়ে কৈছে যে শনিবাৰে গ্ৰেপ্তাৰৰ বাবে শুভ দিন নহয়। অৰ্থাৎ ই সফল নহ’ব। ইয়াৰ পিছত ২ অক্টোবৰত গান্ধী জয়ন্তী হৈছিল। অৰ্থাৎ আজিৰ দিনটোতে গ্ৰেপ্তাৰৰ পৰা ভুল বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছিল। এনে পৰিস্থিতিত, সেই সময়ত ডিআইজি হৈ থকা বিজয় কিৰণে গৃহমন্ত্ৰীক ২ অক্টোবৰৰ পিছত ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। কিন্তু চৰণ সিঙে এই শুভ কামৰ বাবে আৰু বেছিদিন ৰৈ থাকিব নোৱাৰে। সেয়ে ৩ অক্টোবৰৰ দিনটোকেই বাচি লয় গৃহমন্ত্ৰী চৰণ সিঙে।

আবেলি গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কিয় কৰিছিল চৰণ সিঙে?
৩ অক্টোবৰৰ দিনটো ইন্দিৰাৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ বাবে উত্তম দিন বুলি বাছি লোৱাৰ পাছতেই আৰু এটা বিশেষ চৰ্ত দিছিল চৰণ সিঙে। দিনৰ ভাগত যাতে কোনো কাৰণতে ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা নহয়। CBI ৰ বিষয়াক এই কামৰ বাবে মাতি আনি পৰামৰ্শ দিছিল গৃহমন্ত্ৰীয়ে। কেনেকৈ ইন্দিৰাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব। ইন্দিৰাক আবেলিৰ ভাগত গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিব। আটক কৰাৰ লগে লগেই তেওঁৰ ওপৰত থকা শক্তিশালী গোচৰ পোহৰলৈ আনিব লাগিব। নিশাৰ ভাগত যাতে তেওঁক লকআপত ৰাখিব পাৰি, তেওঁ যাতে লগে লগে জামিন নাপায় তাৰো পূৰ্ণ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলি ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰৰ নিৰ্দেশ দিয়ে চৰণ সিঙে।

পৰিকল্পনা অনুসৰিয়েই সকলোবোৰ সুকলমে কৰে চিবিআইৰ বিষয়াই। ইন্দিৰা গান্ধীৰ বিৰুদ্ধে থকা এজাহাৰত উল্লেখ আছিল, ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ৰায়বৰেলীৰ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ বাবে ১০০খন জীপ বেআইনীভাৱে ক্ৰয় কৰিছে। এই জীপ ক্ৰয় কৰিবলৈ উদ্যোগপতিক ব্যৱহাৰ কৰিছিল ইন্দিৰা গান্ধীয়ে। আনটো অভিযোগ আছিল এটা ফৰাচী কোম্পানীৰ পৰা অফছৰ ড্ৰিলিংৰ চুক্তি কৰিছিল ইন্দিৰা গান্ধীয়ে। এই চুক্তিৰ ফলত ভাৰত চৰকাৰৰ ১১ কোটি টকা লোকচান হৈছে।

ইন্দিৰা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ CBI টীমক ৩ ঘণ্টা সময় লাগিছিল

CBIৰ বিশেষ টীম লৈ অফিচাৰ এন কে সিঙ ইন্দিৰা গান্ধীৰ গৃহত উপস্থিত হয়। চৰণ সিঙে কৈ পঠিয়াইছিল ইন্দিৰাত এক অফাৰ আগবঢ়োৱাৰ কথাও। ঘৰৰ পৰাই এটা বিশেষ বণ্ডত ছহী কৰি তেওঁ বেল ল’বও পাৰিব। যদি ইন্দিৰাই থানালৈ নোযোৱাকৈ জামিন ল’ব বিচাৰে তেন্তে ঘৰৰ পৰাই ল’ব পাৰে। সকলোবোৰ নিৰ্দেশমৰ্মেই কৰি গৈছিল চিবিআই অফিচাৰে। চিবিআইৰ দল গৈ পোৱাৰ পাছতেই ইন্দিৰা গান্ধীৰ ঘৰৰ বাহিৰত আৰক্ষীৰ বিশেষ দল থিয় কৰাই ৰখা হৈছিল যাতে আইন শৃংখলাত কোনো বাধাৰ সৃষ্টি নহয়। আইন শৃংখলা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে ইন্দিৰা গান্ধীৰ ঘৰৰ বাহিৰত ডিআইজি ৰাজপাল আৰু অতিৰিক্ত এছ পি কিৰণ বেদীক থিয় কৰাই ৰখা হৈছিল। ইন্দিৰা গান্ধীক কোনটো পথেৰে লৈ যোৱা হ’ব তাৰো ৰোড মেপ আঁকি উলিওৱা হৈছিল।

সন্ধিয়া ৫:১৫ বজাত। চিবিআই বিষয়াসকল তেওঁলোকৰ ৰাষ্ট্ৰদূতৰ গাড়ীত ইন্দিৰাৰ ঘৰত উপস্থিত হয়। সঞ্জয় গান্ধী আৰু মানেকা গান্ধীয়ে ঘৰৰ লনত বেডমিণ্টন খেলি আছিল। সঞ্জয় গান্ধীয়ে এন কে সিঙক দেখাৰ লগে লগে চিনাক্ত কৰিছিল। একে সময়তে, ইন্দিৰা গান্ধীয়ে তেওঁৰ অংকন ৰূপত কিছুমান নেতাৰ সৈতে কথা পাতি আছিল।
এন কে সিঙে ইন্দিৰাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ যাব। তেওঁলোকে তেওঁক ঘৰত ব্যক্তিগত বণ্ডত জামিন প্ৰদান কৰিব। অৰ্থাৎ, যদি তেওঁ জামিন ল’ব বিচাৰে, তেন্তে ইন্দিৰাই একে সময়তে জামিন পাব। লগতে সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল যে তেওঁৰ সৈতে উপ এছপি এমভি ৰাও, এজন পৰিদৰ্শক আৰু এজন উপ-পৰিদৰ্শক থাকিব। এই সময়ত দুখন গাড়ী থাকিব। এটাত, ইন্দিৰা গান্ধী বহিব আৰু আনটোত, তেওঁৰ সামগ্ৰীবোৰ ৰখা হ’ব আৰু এজন উপ-পৰিদৰ্শক থাকিব।

ইফালে, ইন্দিৰা গান্ধীৰ ঘৰৰ বাহিৰত আৰক্ষীৰ টহল বৃদ্ধি কৰা হৈছে। সেই সময়ছোৱাত, আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাৰ বাবে ডিআইজি ৰাজপাল আৰু অতিৰিক্ত এছপি কিৰণ বেদীক ঘৰৰ বাহিৰত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। অৰ্থাৎ, এতিয়া ইন্দিৰা গান্ধীৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ সম্পূৰ্ণ ৰোডমেপ সাজু হৈছিল। ১৯৭৭ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে সন্ধিয়া ৫:১৫ বজাত চিবিআইৰ দলটো ইন্দিৰা গান্ধীৰ ঘৰত উপস্থিত হয়। সেই সময়ত ঘৰৰ লনত সঞ্জয় গান্ধী আৰু মেনকা গান্ধীয়ে বেডমিণ্টন খেলি আছিল। সেই সময়ত ইন্দিৰাই দলৰ কেইজনমান নেতাৰ লগত আলোচনাত বহি আছিল। চিবিআই বিষয়া এন কে সিঙক দেখা মাত্ৰকেই ইন্দিৰা গান্ধীৰ ব্যক্তিগত সচিব আৰ কে ধাৱান ওলাই আহে। কিয় আহিছে বুলি প্রশ্ন কৰে সচিব কে ধাৱানে। এন কে সিঙে কিন্তু এই বিষয়ে সচিবৰ সৈতে কথা নাপাতো বুলি কৈ চিধাই ইন্দিৰা গান্ধীক লগ কৰিব বিচাৰে। ইন্দিৰাক ডাইৰেক্ট লগ কৰাৰ পাৰ্মিছন প্ৰদান নকৰিলে সচিৱে। কে ধাৱানে এন কে সিঙক এপইনমেণ্ট লেটাৰ দেখুৱাবলৈ কয়। এন কে সিঙে তেতিয়া জনায় যে তেওঁ যি কামৰ বাবে আহিছে তাৰ বাবে এপইনমেণ্ট লেটাৰৰ প্ৰয়োজন নাই।

ভিতৰত যিহেতু মিটিং চলি আছিল সেয়ে দুৱাৰমুখতেই এন কে সিঙে অপেক্ষা কৰে। ইফালে গ্ৰেপ্তাৰৰ খবৰ জানিবলৈ গৃহমন্ত্ৰী চৰণ সিং অস্থিৰ হৈ আছিল, ‘কেতিয়া আহিব সেই ভাল খবৰ!’ ইফালে ইন্দিৰা গান্ধীয়ে সচিবৰ পৰা সেই খবৰ শুনিয়েই গম পাইছিল উদ্দেশ্যৰ কথা। ৰাজনীতিত তেঁৱো খুবেই এক্টিভ, সেয়ে প্ৰত্যেকটো প্লেন তেওঁ তাৎক্ষণিকভাৱেই ল’ব জানিছিল। ইন্দিৰাই পুত্ৰ সঞ্জয়ক শীৰ্ষ কংগ্ৰেছ নেতা আৰু ব্যক্তিগত অধিবক্তাক খবৰ দিবলৈ কৈছিল। ফোনসমূহ নকৰালৈকে মিটিং শেষ কৰি ওলাই অহা নাছিল ইন্দিৰা গান্ধী। সঞ্জয় গান্ধীৰ ফোনতেই ইন্দিৰাৰ ঘৰত আহি উপস্থিত হৈছিল অধিবক্তা ফ্ৰেংক এণ্টনী, চি পি এন সিং, এন সিং নেপালত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে তেতিয়া নিযুক্ত হৈ আছিল। দিল্লীত থকাৰ বাবে তেঁৱো তাৎক্ষণিকভাৱে তাত উপস্থিত হয়। এন কে সিঙক ভিতৰলৈ সোমোৱাত বাধা দি এইসকল এজনৰ পাছত এজনকৈ ভিতৰলৈ সোমাই গৈছিল। অফিচাৰ এন কে সিঙে এইসকলক ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়াত সচিবক সুধিছিল তেওঁক বাধা দি এইসকলক কেনেকৈ যাবলৈ দিছে? সচিবে এই প্রশ্নৰ উত্তৰত কৈছিল আটাইকেইজনে পূৰ্বেই এপইণ্টমেণ্ট লৈ থৈছে।

চিবিআইৰ উপপৰিদৰ্শকে লনত থকা সঞ্জয় গান্ধী আৰু মেনকা গান্ধীক পৰ্যবেক্ষণ কৰি আছিল। উপপৰিদৰ্শকে এন কে সিঙক জনাই যে সঞ্জয় মেনকাই কাৰোবাক ফোন কৰি আছে। এই কথা শুনা মাত্ৰকেই আৰু ৰৈ থকাৰ ধৈৰ্য্য হেৰুৱাই পেলাই এন কে সিঙে। তেওঁ লগে লগেই সচিবক কয়, ‘মই ১৫ মিনিট সময় দিছো। অনুমতি নিদিলে আমি কঠোৰ হম।’ সেই ১৫ মিনিটৰ ভিতৰতেই কিন্তু ইন্দিৰাৰ ঘৰত উপস্থিত হৈছিল কংগ্ৰেছৰ জ্যেষ্ঠ নেতা কমলাপতি ত্ৰিপাঠী, কেছি পন্ত, বংশীলালকে ধৰি কেইবাজনো নেতা। ১৫ মিনিট কোৱাৰ পাছতো এঘণ্টাৰ পাছতহে ইন্দিৰা গান্ধীয়ে এন কে সিঙক লগ দিয়ে। এন কে সিঙে কয় যে, তেওঁ অকলে ইন্দিৰাৰ সৈতে কিছু আলোচনা কৰিব। ইন্দিৰাই সেই কথা মানিয়েই এন কেৰ সৈতে আছুতীয়াকৈ কথা পাতিবলৈ ওলাই আহে। এন কে সিঙে ইন্দিৰাক নিজৰ আই ডি কাৰ্ড দেখুৱাই কয় যে তেওঁ ইন্দিৰা গান্ধীক এৰেষ্ট কৰিবলৈ আহিছে। বিশেষ দুৰ্নীতিৰ গোচৰ তেওঁৰ বিৰুদ্ধে আছে। এন কে সিঙে গ্ৰেপ্তাৰৰ কথাৰ মাজতে কয়, ‘আপুনি এতিয়া এগৰাকী অভিযুক্ত। মই গ্ৰেপ্তাৰ কৰিবলৈ বাধ্য। জানেই মই এটা থেংকলেছ জব কৰি আছো।’

এই কথা শুনা মাত্ৰকেই ইন্দিৰা গান্ধীয়ে খঙত চিৎকাৰ কৰি উঠে। কোনো বণ্ডত তেওঁ ছহী কৰিবলৈ ৰাজী নহয়। তেওঁ চিঞৰি কয়, ‘অকে মোক হেণ্ডকাফ পিন্ধাওক।’ ইন্দিৰাৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ খবৰ তেতিয়ালৈকে দেশত বিয়পিয়েই পৰিছিল। সেয়া বিয়পাই দিয়াটো ইন্দিৰা গান্ধীৰ নিজা পৰিকল্পনাই আছিল। ইন্দিৰাৰ গেটত তেতিয়া শ শ কংগ্ৰেছীৰ ভিৰ। ইন্দিৰাই নিজৰে শান্ত কৰি এন কে সিঙক শোৱনী কোঠালৈ মাতি আনে। সাজু হ’বৰ বাবে ক্ষন্তেক সময় বিচাৰে। প্ৰায় ডেৰ ঘণ্টা সময় ৰখাই থয় ইন্দিৰাই। ইন্দিৰাই তাৰপিছত নিশা ৮.৩০ মিনিটত এখন বগা শাৰী পৰিধান কৰি কোঠাৰ পৰা ওলাই আহে। ঘৰৰ বাহিৰত তেতিয়ালৈকে গোট খাইছিল হাজাৰ হাজাৰ কংগ্ৰেছী। শ্লোগানেৰে তলওপৰ সমগ্ৰ পৰিবেশ। আৰক্ষীৰ বাহনত উঠাৰ পূৰ্বে তেওঁ কংগ্ৰেছৰ নেতা কৰ্মীলৈ উদ্দেশ্যি নমস্কাৰ জনায় কয় যে তেওঁক উদ্দেশ্য প্ৰণোদিতভাৱে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে। ইন্দিৰা গান্ধীৰ সৈতে গান্ধী পিচ ফাউণ্ডেচনৰ নিৰ্মলা দেশপাণ্ডে যাবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁক ইন্দিৰাৰ সৈতে যাবলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল। ইন্দিৰা আৰু নিৰ্মলা বাহনখনৰ পিছৰ চিটত বহি আছে। এন কে সিঙে সন্মুখৰ আসনত বহিছিল। ইন্দিৰা গান্ধীক ফৰিদাবাদৰ বদকাৰ হ্ৰদৰ এটা অতিথিশালালৈ লৈ যোৱাৰ কথা আছিল। গাড়ীখন কিন্তু আগুৱাই নিয়াৰ পৰত কংগ্ৰেছ কৰ্মীসকল গাড়ীখনৰ সন্মুখত শুই পৰে। যাৰফলত এই যাত্ৰা আৰু দেৰী হৈ গৈ থাকে। অনেক বাধা ঠেলি ইন্দিৰাক সেই অতিথিশালালৈ লৈ যায় এন কে সিঙে। অতিথিশালা পাওঁতেই দোভাগ নিশা হৈছিলগৈ।

বিচাৰকে ১ মিনিটৰ ভিতৰত গোচৰটো খাৰিজ কৰিছিল

পিছদিনা অৰ্থাৎ অক্টোবৰৰ ৪ তাৰিখে, ইন্দিৰা গান্ধীক মুখ্য মেট্ৰ’পলিটান দণ্ডাধীশৰ সন্মুখত হাজিৰ কৰোৱাৰ বাবে সকলো সাজু কৰা হৈছিল। এন কে সিঙে ৪ অক্টোবৰৰ পুৱা ৮ বজাত আৰক্ষী সহিতে সেই স্থানত উপস্থিত হৈছিল। সঞ্জয় আৰু ৰাজীৱ গান্ধী ইতিমধ্যে তাত পূৰ্বৰে পৰাই আছিল। তেওঁলোকে মাতৃ ইন্দিৰা গান্ধীৰ বাবে পুৱাৰ আহাৰ লৈ আহিছিল। ইয়াৰ পিছতেই, ইন্দিৰা গান্ধীক সংসদ পথৰ মুখ্য মেট্ৰ’পলিটান আদালতত হাজিৰ কৰোৱা কৰা হয়। সেই সময়ত, মুখ্য মেট্ৰ’পলিটান ন্যায়াধীশ আছিল আৰ দয়াল।

ইন্দিৰা তাত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে সেই স্থানত বিশাল জনসমাগম হয়। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইন্দিৰা গান্ধীৰ সমৰ্থক আৰু বিৰোধী উভয়েই আছিল। দুয়োটা গোটৰ মাজত সংঘৰ্ষও হৈছিল। জনতাক ছত্ৰভঙ্গ কৰিবলৈ আৰক্ষীয়ে কন্দুৱা গেছ নিক্ষেপ কৰিবলগীয়া পৰিস্থিতিৰো উদ্ভৱ হৈছিল। ইফালে, প্ৰণৱ মুখাৰ্জী আৰু বসন্ত সাথেৰ দৰে কংগ্ৰেছ নেতাও তাত উপস্থিত আছিল। ইন্দিৰা গান্ধী হাজিৰ হোৱাৰ পাছতেই জাজে বিৰোধী অধিবক্তাক প্ৰমাণ বিচাৰে। তেতিয়া অধিবক্তাই কয় যে এখন এজাহাৰ ৩ তাৰিখে দাখিল কৰা হৈছে। অতিৰিক্ত প্ৰমাণ আনিবলৈ সময়ৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰপিছতেই জাজে ৰায় দি কয় যে অভিযোগনামা দাখিল কৰা পক্ষৰ হাতত কোনো উপযুক্ত প্ৰমাণ নাই সেয়ে এই গোচৰ খাৰিজ কৰা হৈছে। চৰণ সিঙৰ দীঘলীয়া পৰিকল্পনাক ১ মিনিটতেই শেষ কৰি পেলায় জাজে।

এই সময়ছোৱাত, প্ৰণৱ মুখাৰ্জীৰ এটা বিবৃতিয়ে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, ‘ইন্দিৰাই ১৯ মাহ কাৰাগাৰত ৰখা জনতা পাৰ্টিৰ নেতাসকলে তেওঁক ১৯ ঘণ্টাৰ বাবেও কাৰাগাৰত ৰাখিব নোৱাৰিলে। জনতা পাৰ্টীৰ চৰকাৰৰ বাবে ইয়াতকৈ ডাঙৰ ৰাজনৈতিক বিফলতা কি হ’ব পাৰে?’ সম্পূৰ্ণ প্ৰস্তুতি অবিহনে ইন্দিৰাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাটো জনতা চৰকাৰৰ ডাঙৰ মুৰ্খামী আছিল। ইন্দিৰাই এক নিশাতেই এই গ্ৰেপ্তাৰক সহানুভূতিলৈ পৰিবৰ্তন কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯৮০ চনত লোকসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। ইন্দিৰা গান্ধীয়ে বিপুল সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে আকৌ দেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ আসনত বহে।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *